Anandoham HealthGita

New to the Gītā? Start here — a ninety-second orientation.

Chapter 1 · Verse 31

Arjuna-viṣāda-yogaḥ · अर्जुनविषादयोगः

Scroll ↓

निमित्तानि च पश्यामि विपरीतानि केशव। न च श्रेयोऽनुपश्यामि हत्वा स्वजनमाहवे⁠।।⁠1.31⁠।।

nimittāni ca paśyāmi viparītāni keśava na ca śreyo'nupaśyāmi hatvā svajanamāhave

Word by word
nimittāni
omens
शकुनों को
ca
and
और
paśyāmi
I see
देख रहा हूँ
viparītāni
misfortune
विपरीत ही
keśava
Shree Krishna, killer of the Keshi demon
हे केशव!
na
not
नहीं
ca
also
और
śreyaḥ
good
कल्याण
anupaśyāmi
I foresee
देखता हूँ
hatvā
from killing
मारकर
sva-janam
kinsmen
स्वजनों को
āhave
in battle
युद्ध में

Translation

Save

And I see ill omens, O Kesava. I do not see any good in slaying my kinsmen in battle.

— Swami Sivananda

हे केशव! मैं लक्षणों  - (शकुनों) को भी विपरीत देख रहा हूँ और युद्ध में स्वजनोंको मारकर श्रेय (लाभ) भी नहीं देख रहा हूँ।

— Swami Ramsukhdas (Gita Press)

The Three Darśanas

Three classical readings of this śloka

Advaita — ŚaṅkaraŚaṅkara Bhāṣya

मूलम् / Sanskrit original

1.31 Sri Sankaracharya did not comment on this sloka. The commentary starts from 2.10.

— Śaṅkarācārya

मूलम् / Sanskrit original

1.31 Sri Sankaracharya did not comment on this sloka. The commentary starts from 2.10.

— Śaṅkarācārya

1.31 Sri Sankaracharya did not comment on this sloka. The commentary starts from 2.10.

— Śaṅkarācārya

Viśiṣṭādvaita — RāmānujaRāmānuja Bhāṣya

मूलम् / Sanskrit original

अर्जुन उवाच संजय उवाच स तु पार्थो महामनाः परमकारुणिको दीर्घबन्धुः परमधार्मिकः सभ्रातृको भवद्भिः अतिघोरैः मारणैः जतुगृहादिभिः असकृद् वञ्चितः अपि परमपुरुषसहायः अपि हनिष्यमाणान् भवदीयान् विलोक्य बन्धुस्नेहेन परमया च कृपया धर्माधर्मभयेन च अतिमात्रस्विन्नसर्वगात्रः सर्वथा अहं न योत्स्यामि इति उक्त्वा बन्धुविश्लेषजनितशोकसंविग्नमानसः सशरं चापं विसृज्य रथोपस्थे उपाविशत्।

— Rāmānujācārya

मूलम् / Sanskrit original

अर्जुन उवाच संजय उवाच स तु पार्थो महामनाः परमकारुणिको दीर्घबन्धुः परमधार्मिकः सभ्रातृको भवद्भिः अतिघोरैः मारणैः जतुगृहादिभिः असकृद् वञ्चितः अपि परमपुरुषसहायः अपि हनिष्यमाणान् भवदीयान् विलोक्य बन्धुस्नेहेन परमया च कृपया धर्माधर्मभयेन च अतिमात्रस्विन्नसर्वगात्रः सर्वथा अहं न योत्स्यामि इति उक्त्वा बन्धुविश्लेषजनितशोकसंविग्नमानसः सशरं चापं विसृज्य रथोपस्थे उपाविशत्।

— Rāmānujācārya

अर्जुन उवाच संजय उवाच स तु पार्थो महामनाः परमकारुणिको दीर्घबन्धुः परमधार्मिकः सभ्रातृको भवद्भिः अतिघोरैः मारणैः जतुगृहादिभिः असकृद् वञ्चितः अपि परमपुरुषसहायः अपि हनिष्यमाणान् भवदीयान् विलोक्य बन्धुस्नेहेन परमया च कृपया धर्माधर्मभयेन च अतिमात्रस्विन्नसर्वगात्रः सर्वथा अहं न योत्स्यामि इति उक्त्वा बन्धुविश्लेषजनितशोकसंविग्नमानसः सशरं चापं विसृज्य रथोपस्थे उपाविशत्।

— Rāmānujācārya

Dvaita — MadhvaMadhva Bhāṣya

मूलम् / Sanskrit original

Sri Madhvacharya did not comment on this sloka. The commentary starts from 2.11.

— Madhvācārya

मूलम् / Sanskrit original

Sri Madhvacharya did not comment on this sloka. The commentary starts from 2.11.

— Madhvācārya

Sri Madhvacharya did not comment on this sloka. The commentary starts from 2.11.

— Madhvācārya

Verse 31 of 47 · Chapter 1