New to the Gītā? Start here — a ninety-second orientation.

Chapter 10 · Verse 29

Vibhūti-yogaḥ · विभूतियोगः

Scroll ↓

अनन्तश्चास्मि नागानां वरुणो यादसामहम्। पितॄणामर्यमा चास्मि यमः संयमतामहम्⁠।।⁠10.29⁠।।

anantaścāsmi nāgānāṁ varuṇo yādasāmaham pitṝṇāmaryamā cāsmi yamaḥ saṁyamatāmaham

Word by word
anantaḥ
Anant
अनन्त (शेषनाग)
ca
and
और
asmi
I am
हूँ
nāgānām
amongst snakes
नागों में
varuṇaḥ
the celestial god of the ocean
वरुण
yādasām
amongst aquatics
जलचरों में
aham
I
मैं
pitṝṇām
amongst the departed ancestors
पितरों में
aryamā
Aryama
अर्यमा
ca
and
और
asmi
am
हूँ
yamaḥ
the celestial god of death
यम
sanyamatām
amongst dispensers of law
शासन करनेवालों में
aham
I
मैं

Translation

Save

I am Ananta among the Nagas; I am Varuna among water-deities; Aryaman among the Manes; I am Yama among the governors.

— Swami Sivananda

नागोंमें अनन्त (शेषनाग) और जल-जन्तुओंका अधिपति वरुण मैं हूँ। पितरोंमें अर्यमा और शासन करनेवालोंमें यमराज मैं हूँ।

— Swami Ramsukhdas (Gita Press)

The Three Darśanas

Three classical readings of this śloka

Advaita ŚaṅkaraŚaṅkara Bhāṣya

मूलम् / Sanskrit original

--,अनन्तश्च अस्मि नागानां नागविशेषाणां नागराजश्च अस्मि। वरुणो यादसाम् अहम् अब्देवतानां राजा अहम्। पितृ़णाम् अर्यमा नाम पितृराजश्च अस्मि। यमः संयमतां संयमनं कुर्वताम् अहम्।।

— Śaṅkarācārya

मूलम् / Sanskrit original

--,अनन्तश्च अस्मि नागानां नागविशेषाणां नागराजश्च अस्मि। वरुणो यादसाम् अहम् अब्देवतानां राजा अहम्। पितृ़णाम् अर्यमा नाम पितृराजश्च अस्मि। यमः संयमतां संयमनं कुर्वताम् अहम्।।

— Śaṅkarācārya

--,अनन्तश्च अस्मि नागानां नागविशेषाणां नागराजश्च अस्मि। वरुणो यादसाम् अहम् अब्देवतानां राजा अहम्। पितृ़णाम् अर्यमा नाम पितृराजश्च अस्मि। यमः संयमतां संयमनं कुर्वताम् अहम्।।

— Śaṅkarācārya

Viśiṣṭādvaita RāmānujaRāmānuja Bhāṣya

मूलम् / Sanskrit original

नागा बहुशिरसः? यादांसि जलवासिनः? तेषां वरुणः अहम्? अत्र अपि न निर्धारणे षष्ठी? दण्डयतां वैवस्वतः अहम्।

— Rāmānujācārya

मूलम् / Sanskrit original

नागा बहुशिरसः? यादांसि जलवासिनः? तेषां वरुणः अहम्? अत्र अपि न निर्धारणे षष्ठी? दण्डयतां वैवस्वतः अहम्।

— Rāmānujācārya

नागा बहुशिरसः? यादांसि जलवासिनः? तेषां वरुणः अहम्? अत्र अपि न निर्धारणे षष्ठी? दण्डयतां वैवस्वतः अहम्।

— Rāmānujācārya

Dvaita MadhvaMadhva Bhāṣya

मूलम् / Sanskrit original

Sri Madhvacharya did not comment on this sloka.,

— Madhvācārya

मूलम् / Sanskrit original

Sri Madhvacharya did not comment on this sloka.,

— Madhvācārya

Sri Madhvacharya did not comment on this sloka.,

— Madhvācārya

Verse 29 of 42 · Chapter 10