Anandoham HealthGita

New to the Gītā? Start here — a ninety-second orientation.

Chapter 18 · Verse 31

Mokṣa-sannyāsa-yogaḥ · मोक्षसंन्यासयोगः

Scroll ↓

यया धर्ममधर्मं च कार्यं चाकार्यमेव च। अयथावत्प्रजानाति बुद्धिः सा पार्थ राजसी⁠।।⁠18.31⁠।।

yayā dharmamadharmaṁ ca kāryaṁ cākāryameva ca ayathāvatprajānāti buddhiḥ sā pārtha rājasī

Word by word
yayā
by which
जिससे
dharmam
righteousness
धर्म
adharmam
unrighteousness
अधर्म को
ca
and
और
kāryam
right conduct
कर्तव्य
ca
and
और
akāryam
wrong conduct
अकर्तव्य को
eva
certainly
भी
ca
and
और
ayathā-vat
confused
यथार्थ से विपरीत
prajānāti
distinguish
जानती है
buddhiḥ
intellect
बुद्धि
sā
that
वह
pārtha
Arjun, the son of Pritha
हे पार्थ!
rājasī
in the mode of passion
राजसी

Translation

Save

That by which one wrongly understands dharma and adharma, and also what ought to be done and what ought not to be done—that intellect, O Arjuna, is rajasic (passionate).

— Swami Sivananda

हे पार्थ ! मनुष्य जिसके द्वारा धर्म और अधर्मको, कर्तव्य और अकर्तव्यको भी ठीक तरहसे नहीं जानता, वह बुद्धि राजसी है।

— Swami Ramsukhdas (Gita Press)

The Three Darśanas

Three classical readings of this śloka

Advaita — ŚaṅkaraŚaṅkara Bhāṣya

मूलम् / Sanskrit original

--,यया धर्मं शास्त्रचोदितम् अधर्मं च तत्प्रतिषिद्धं कार्यं च अकार्यमेव च पूर्वोक्ते एव कार्याकार्ये अयथावत् न यथावत् सर्वतः निर्णयेन न प्रजानाति? बुद्धिः सा पार्थ? राजसी।।

— Śaṅkarācārya

मूलम् / Sanskrit original

--,यया धर्मं शास्त्रचोदितम् अधर्मं च तत्प्रतिषिद्धं कार्यं च अकार्यमेव च पूर्वोक्ते एव कार्याकार्ये अयथावत् न यथावत् सर्वतः निर्णयेन न प्रजानाति? बुद्धिः सा पार्थ? राजसी।।

— Śaṅkarācārya

--,यया धर्मं शास्त्रचोदितम् अधर्मं च तत्प्रतिषिद्धं कार्यं च अकार्यमेव च पूर्वोक्ते एव कार्याकार्ये अयथावत् न यथावत् सर्वतः निर्णयेन न प्रजानाति? बुद्धिः सा पार्थ? राजसी।।

— Śaṅkarācārya

Viśiṣṭādvaita — RāmānujaRāmānuja Bhāṣya

मूलम् / Sanskrit original

यया पूर्वोक्तं द्विविधं धर्मं तद्विपरीतं च तन्निष्ठानां देशकालावस्थादिषु कार्यं च अकार्यं च यथावत् न जानाति सा राजसी बुद्धिः।

— Rāmānujācārya

मूलम् / Sanskrit original

यया पूर्वोक्तं द्विविधं धर्मं तद्विपरीतं च तन्निष्ठानां देशकालावस्थादिषु कार्यं च अकार्यं च यथावत् न जानाति सा राजसी बुद्धिः।

— Rāmānujācārya

यया पूर्वोक्तं द्विविधं धर्मं तद्विपरीतं च तन्निष्ठानां देशकालावस्थादिषु कार्यं च अकार्यं च यथावत् न जानाति सा राजसी बुद्धिः।

— Rāmānujācārya

Dvaita — MadhvaMadhva Bhāṣya

मूलम् / Sanskrit original

यथार्थत्वानियमाभावे राजस्याः। अन्यथा तामस्याः? भेदाभावात्।

— Madhvācārya

मूलम् / Sanskrit original

यथार्थत्वानियमाभावे राजस्याः। अन्यथा तामस्याः? भेदाभावात्।

— Madhvācārya

यथार्थत्वानियमाभावे राजस्याः। अन्यथा तामस्याः? भेदाभावात्।

— Madhvācārya

Verse 31 of 78 · Chapter 18